A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Xử lí tình huống trong giờ học - Vấn đề luôn khó

Năm học  2020 -2021, năm học đầu tiên thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và áp dụng cho lớp 1. Thực hiện theo kế hoạch của chuyên môn nhà trường, ngày 23/9/2020, tôi cùng các đồng chí giáo viên toàn trường  dự  buổi SHCM do cô Nguyễn Thúy Dung, Giáo viên lớp 1 dạy thể nghiệm tiết Tiếng việt, Bài : d, đ,i

Mặc dù năm học mới bước vào nửa đầu của tuần thứ hai, trong điều kiện học sinh tựu trường muộn nhưng khi bước vào lớp, tôi nhận thấy giữa cô và trò lớp 1A1 đã hòa nhịp cùng nhau  trong tiết học. Tất cả như háo hức chờ đón bài học mới.

Toàn bộ tiết học, tôi thấy HS khá tự tin với việc sử dụng Bộ đồ dùng học Tiếng việt. Mỗi khi nhận được lệnh, tất cả HS đều thao tác lấy chữ và ghép một cách chủ động, hào hứng. Qua đó, năng lực làm việc cá nhân, tự học của các em bắt đầu được hình thành. Xong, đối với HS lớp 1, đặc biệt là trong những tuần đầu tiên của năm học, các em không khỏi có những tình huống lúng túng khi tham gia vào hoạt động học tập.

          Mở đầu hoạt động học tập, để củng cố cho HS nhận biết chữ cái đã học từ bậc Mầm non, GV đã khéo léo vận dụng hướng HS từ những cái đã biết để vào bài học, giúp HS tự tin hơn. GV yêu cầu HS :“ Lấy âm d cài vào thanh cài’

                                    Rồi : “ Lấy âm ê đặt bên phải âm d ta được tiếng gì?”

Hầu như cả lớp hào hứng với nhiệm vụ được giao do các em đã nhận biết được các chữ cái.

Học sinh hào hứng với việc tìm âm và ghép tiếng

          Trong khi HS tìm âm để ghép thành tiếng, tôi nhận thấy có một số HS lúng túng không xác định được bên phải, bên trái để ghép chữ. Chính vì vậy, các em đã cho ra kết quả như sau:

Lúc này, GV đã quan sát và phát hiện ra vấn đề cần giải quyết. Cô đã đến hướng dẫn lại cho từng HS gặp khó khăn đó.

Xong, với quan sát của tôi, có lẽ những HS đó có vẻ chưa hiểu vì sao lại như vậy? Sao lại phải chuyển chữ “ê” sang bên này nhỉ?.

 Thời gian tiết học vẫn trôi qua. Để tiếp tục với việc giúp HS tự lĩnh hội kiến thức, GV giao tiếp nhiệm vụ cho cả lớp  chọn âm và ghép chữ tạo ra tiếng “ đỗ”

HS ghép tiếng “đỗ” chưa đúng

Kết quả là vẫn nhiều HS mắc lỗi như với tiếng “ dê”. Cô vẫn lại miệt mài đi sửa và giúp HS ghép đúng theo yêu cầu. Lúc này, có lẽ cô cũng đang băn khoăn làm sao xử lí tình huống này được tốt nhất. Sau khi cho HS đọc khá thành thạo các tiếng mới. GV có lẽ muốn kiểm chứng kết quả lần nữa xem HS đã tư duy được những gì khi cô đã hướng dẫn trực tiếp cách ghép các âm để tạo tiếng mới. Cô lại tiếp tục lặp lại với quy trình ghép âm để tạo ra tiếng “bi”.

Lần này, HS có khá hơn chút, đó là số em mắc lỗi đã giảm. Đặc biệt là HS nữ lúc đầu với vẻ mặt ngơ ngác không biết ghép âm nào bên trái, âm nào bên phải giờ đã tự tin ghép đúng.

Theo quan sát của GV dạy cũng như người dự, vẫn còn vài em chưa ghép đúng.

Chắc có lẽ với một GV đứng lớp có thâm niên lớp 1 như  cô Dung, đang rất băn khoăn phải làm sao giúp các em nắm được kiến thức, kĩ năng một cách hiệu quả nhất. Đồng thời, GV cũng luôn khát khao  giúp các em hình thành dần những năng lực và phẩm chất tốt. Tất cả mọi người tham dự tiết học hôm đó, hẳn cũng sẽ băn khoăn về những vấn đề HS còn lúng túng.

Thời gian tiết học cũng được gần nửa, có vẻ HS uể oải mà nhiệm vụ học tập vẫn chưa như mong muốn trong việc HS chọn âm ghép thành tiếng. Một cách xử lí của cô Dung đã cuốn hút tất cả GV và HS trong lớp lấy lại hứng thú và có ý nghĩa, tác dụng lớn với tiết học. Đó là việc GV nhận ra HS của mình chưa xác định được bên phải, bên trái dẫn đến ghép chữ sai. Lập tức, GV cho HS chơi trò chơi: Tay phải, tay trái. Tất cả HS hào hứng tham gia, nhờ đó mà HS đã phân biệt được bên phải, bên trái một cách tự nhiên .

GV : “ Tay phải đâu là tay phải đâu?”

HS : “ Tay phải đây là tay phải đây! ”

GV : “ Tay trái đâu là tay trái đâu?”

HS : “ Tay trái đây là tay trái đây!

HS hào hứng tham gia trò chơi

Sau trò chơi, cô – trò và cả những người cùng dự tiết học có vẻ hào hứng hơn. Học sinh tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ đọc, viết những tiếng, chữ mới trong sự hứng khởi, thoải mái.

Khi tiến hành phân tích tiết học, rất nhiều ý kiến được thảo luận, đưa ra nguyên nhân và những biện pháp khắc phục sao cho hiệu quả nhất và phù hợp nhất trong từng tình huống.

Riêng tôi, tôi luôn đề cao việc xử lí tình huống trong khi giảng dạy. Đây là vấn đề then chốt để đánh giá tiết học có hiệu quả hay không. Chúng ta đang dạy học theo hướng lấy HS làm trung tâm, HS là chủ thể của việc lĩnh hội kiến thức. Vì vậy, những tình huống xảy ra trong tiết học vô cùng phong phú. Nếu GV không xử lí tốt, khác nào bỏ rơi HS khi các em còn ngơ ngác, băn khoăn chưa hiểu bài.

Quay trở lại việc xử lí tình huống của cô trong tiết học này, tôi thấy cô đã xử lí tình huống bằng cách tổ chức trò chơi có liên quan đến vấn đề các em mắc phải. Đó là một biện pháp tương đối phù hợp và cần thiết. Xong, theo như những gì diễn ra trong tiết học, tôi nghĩ GV cần có sự chuẩn bị và tiến hành xử lí tình huống đó vào thời điểm thích hợp hơn và triệt để hơn. Đó là:

  • Trước khi tiến hành tiết dạy, GV phải tiên liệu được các tình huống và đưa ra được hệ thống giải pháp hiệu quả, kịp thời.
  • Xử lí tình huống theo HS (nhưng phải linh hoạt, dứt khoát với thời điểm tốt nhất, kịp thời nhất)
  • Cho HS thực hành lại  để kiểm chứng  tình huống sau khi GV đã xử lí.

Chẳng hạn, với HS lớp 1trong giờ học của cô Nguyễn Thúy Dung, khi GV đưa lệnh:

 “ Lấy âm ê đặt bên phải âm d ta được tiếng gì?”. Lúc này GV phải dự kiến ngay tình huống có thể (và chắc chắc sẽ xảy ra – vì là HS lớp 1) là 1 số HS không xác định đúng bên trái – bên phải. GV sẽ phải dự kiến cách giải quyết như thế nào cho hiệu quả nhất.

VD : + Việc ghép tiếng lần thứ nhất với tiếng “ dê”, GV sửa trực tiếp cho những HS làm sai hoặc nếu quá nhiều HS sai, GV sửa lỗi cho HS trước lớp, trên bảng lớn để nhiều HS cùng quan sát.

+ Lần thứ hai với tiếng “đỗ”, nếu HS vẫn sai nhiều như trong tiết học đã diễn ra, GV nên thay đổi cách sửa sai bằng cách sử dụng Trò chơi “ Tay phải tay tráingay lúc này chứ không nên để cuối hoạt động ghép chữ như GV đã làm trong giờ học.

+ Lần thứ 3 với tiếng “bi”, GV cho HS ghép và để kiểm nghiệm lại tác dụng của cả hai lần GV xử lí trước.

Với cách làm như vậy, tôi tin rằng sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất cho quá trình GV xử lí tình huống cho tiết học này.

Như vậy, kĩ năng xử lí tình huống trong giờ học được ví như thước đo đánh giá sự nhanh nhạy, khéo léo, tinh tế của mỗi GV, nó là chìa khóa để dẫn lối tới thành công của mỗi tiết dạy, mỗi hoạt động giáo dục. Mỗi GV muốn có được việc xử lí tình huống thành công, ngoài việc chuẩn bị tốt như trên, tôi nghĩ việc không ngừng học tập và trau dồi kinh nghiệm trong chuyên môn là việc làm cần thiết cho bản thân. Với tôi, mỗi một tiết dạy ,mỗi một đối tượng HS đều mang đến cho tôi những tình huống thú vị, đòi hỏi mình phải trau dồi kĩ năng phân tích, khả năng phát hiện ra vấn đề, đồng thời đưa ra các phương án, đánh giá được các phương án sẽ quyết định được hướng giải quyết, xử lí tốt nhất.

 

 

 

 

 


Tác giả: Trần Thị Nguyệt
Tổng số điểm của bài viết là: 33 trong 7 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan